reizen, reisen, reiz, reis, travel, traveling, travelling, travvelling, travveling, riesen, resien, hotels, hotel, accommodatie, accommodaties, acommodatie, accomodatie, acomodatie, akomodatie, accomodaties, verblijf, vlietuigen, vliegen, tickets, vliegtickets, goedkope, budget, cheap, vliegtuig, klm, boeken, boek, hostel, hostels, camping, kamper, actief, reiziger, reizigers, athene, rome, milaan, milan, lissabon, parijs, paris, brussel, amsterdam, rotterdam, den haag, barcelona, barcalona, madrid, madrit, barselona, atene, lisabon, italie, girkenland, griekenland, nederland, belgie, belgique, spanje, autovakantie, vakantie, autoverhuur, weekend weg, weekendjeweg, weekje weg, weekweg, cruise aanbiedingen, cruiseaanbiedingen, klm aanbiedingen, klmaanbiedingen, vliegticketaanbiedingen, vliegticket aanbiedingen, goedkope vliegtickets, disneyland paris aanbiedingen december, januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, october, november, december, reizen vakantie, turkije, brussel, aanbiedingen, reizen boeken via internet, hotels boeken via internet, hotels boeken, boek hotel, vakantie onlineboeken, vakantieboeken, vakantie boeken op internet, eurodisney reizen, egypte reizen, vrij uit reizen, expedia, bookings, hotels.com, avontuurlijke vakanties, lastminute, last minute reizen, last minute vliegtickets, lastminutes, last minutes, last minute holidays, holiday, holidays, lodging, zonnige, wintervakantie, winterreizen, wintervakanties, zomervakantie, zomervakanties, budget hotels, budgethotel, budgethotels, discount, vakantie deals, vakantiedeals, kerstvakantie, kerstmis, kerst, d-reizen, d reizen, dreizen, d-reis, neckermann reizen, reis aanbiedingen, reisaanbiedingen, vakantie aanbiedingen, vakantieaanbiedingen, aanbiedingen vakantie, vakantie aanbieding, spanje vakantie, frankrijk vakantie, griekenland vakantie, strand vakantie, strandvakantie, wintersport, winter sport, last minute vakantie, lastminute vakantie, last minute, lastminute, last-minute, lastminutes, last minutes, last-minutes, algarve vakantie, brazilie vakantie, zomervakantie, zomer vakantie, alanya vakantie, ski vakantie, skivakantie, reis vakantie vakantie reizen, vakantiereizen, malta vakantie, zonvakantie, zon vakantie, vakantie aan zee, cruise vakantie, online vakantie, korte vakantie, inclusive vakantie, vakantie 2004, auto vakantie, nederland vakantie, reisbureau, reisbureaus, reisbureau,s reisburo, reisburaeu, internet reisbureau, online reisbureau, griekenland reisbureau, reisbureau turkije, disneyland parijs aanbiedingen, disneyland paris aanbiedingen, disneyland parijs deals, disneyland paris deals, disneyland paris package, disneyland parijs package, disniland, disnyland, in nederland vakantie, inclusive vakantie, vakantie met kinderen, family vakantie, camping vakantie, korte vakantie, barcelona vakantie, antalya vakantie, last minutes vakantie, hotel vakantie, 2005 vakantie, vakantie zon, aanbiedingen vakantie, reizen sport winter, bodrum reizen, reizen tennis, tennisvakantie, tennisvakanties, tennis vakantie, tennis vakanties, tennisreis, tennisreizenm tennis reizen, inclusive reizen, avontuurlijke reizen, alanya reizen, reizen tijdschrift, magazine reis, magazines reis, reismagazine, reismagazines, vakantiemagazine, vakantiemagazines, vakantie magazine, vakantie magazines, vakantie tijdschrift, vakantie tijdschriften, vakantietijdschrift, vakantitijdschriften, reis tijdschrift, reistijdschrift, reistijdschriften, disneyland vakantie package, disneyland arrangement, disneyland paris arrangement, disneyland arrangementen, disneyland vakantie, disneyland hotel, disneyland kerstmis, kerst in disneyland parijs, goedkope disneyland tickets, disneyland ticket, disneyland kaartje, disneyland kaartjes, disneyland deal, disneyland vakantiearrangement, vakantie arrangement disneyland, anaconda, tepui, tepuy, amazone, regenwoud, ucaima, gran sabana, venezuela, brazilie, maranhao, amazonas, para, amapa, belem, roraima, auyan tepui, churun meru, kama meru, mantopai, aponwao, chinak meru, orinoco, delta orinoco, delta amacuro, merida, los llanos, los nevados, sierra nevada, guyana, guayana, meru, pemon, yanomami, bonovo, piaroa, autana, sipapo, marahuaca, duida, guachamacare, mavaco, ceuuera, wahari, samariapo, orinoquia, colombia, cunucunuma, cocuy, rio negro, Yapacana tepuy, banivas, Ye’ kuana, churuata, duida-tepuy, derk lanting, olaf hendriksz, casiquiare, redmond o’ hanlon, manaus, jungle rudy, ucaim, kamoiran, kamarata, rio carrao, caroni, la paragua, uraima, churun, churun meru, purmamarca, kavanayen, uryman, uriman, uruyen, uruien, wadakapiapo, santa elena, sta elena, bolivar, km 88, kukenan, kukenan tepuy, salto hacha, luepa, iwarkarima tepuy, ivarkarima tepuy, ptari tepuy, ptari tepui, el abismo, el pauji, Sao luiz, lencois, chapada diamantina, marajo, ilha de marajo, camburupy, fazenda camburupy, fazenda sanjo, do carmo, cachoeira, sao gabriel da cachoeira, pico da neblina, parque national, De republiek Venezuela (officieel: República de Venezuela) is qua grootte het zesde land op het Zuid-Amerikaanse continent. Het land heeft een oppervlakte van 916.700 km2 en is daarmee ongeveer 22x zo groot als Nederland. Van noord naar zuid meet Venezuela 1271 km en van oost naar west 1493 km. Venezuela ligt in het noordoosten van Zuid-Amerika en grenst in het noorden aan de Caribische Zee (de kustlijn is meer dan 2800 km lang), in het westen aan Colombia (2050 km), in het zuiden aan Brazilië (2200 km) en in het oosten aan Guyana (743 km). Het meest noordelijke stukje Venezuela is Aves Island, ongeveer 400 km ten noorden van Isla Margarita.
Het landschap is zeer gevarieerd met zandstranden, bergen, savannes, tropisch regenwoud en woestijnachtig duinlandschap. Het kustgebergte, het beboste Cordillera de la Costa, is een uitloper van het Andesgebergte met hoogtes tot bijna 2800 meter. Dit gebergte loopt van het westen tot aan het schiereiland Paría in het oosten van Venezuela. De bergketen deelt zich op een gegeven moment in de Serranía de la Costa en de Serranía del Interior. Tussen deze twee bergketens liggen vruchtbare hoogvlaktes en beschutte dalen en het is tevens het dichtstbevolkte gebied van Venezuela.
Het Andesgebergte splitst zich in verschillende bergketens waaronder het Venezolaanse Cordillera de Mérida. Rond de stad Mérida bereikt de Venezolaanse Andes hoogtes tot 5000 meter. De hoogste top is de Pico Bolívar (5007 meter). Tussen de Cordillera de Mérida en de Sierra de Perijá ligt het Maracaibo- bekken. Dit gebied wordt gedomineerd door het grote meer Lago de Maracaibo (met 13.500 km2 het grootste meer van Zuid-Amerika), waar de meeste olie wordt gewonnen. Door de passaatwinden die hier waaien is het een vrij droog landschap met langs de kust bij Coro zelfs een woestijnachtig duinlandschap.
De eindeloze centrale laagvlakte in het midden van Venezuela wordt de Llanos genoemd en neemt een derde van het land in beslag. Deze vlakte loopt zelfs tot diep in Colombia door. Het stroomgebied van de 2140 km lange Orinoco loopt hierdoor, samen met ontelbare rivieren en kanalen. De Río Caroní is met 640 km de tweede grootste rivier van Venezuela. In de buurt van de oceaan vertakt de Orinoco zich tot een immense delta, bedekt door moerasbossen.
In het zuiden van Venezuela ligt het Guayana-massief en de Venezolaanse Amazonas. Beiden zorgen voor een afwisselend en fascinerend landschap. Het Guayana-massief is al miljarden jaren oud. Het is een plat, honderden meters dik schild. Door aardbevingen en aardverschuivingen ontstonden hoogtes en laagtes. Door erosie werd het schild in de loop der tijden als het ware in stukken gesneden en zo ontstonden de ca. honderd imposante tafelbergen met hun platte toppen en steile hellingen. Veel watervallen storten zich hier naar beneden. De Salto Ángel stort zich 979 meter de diepte in en is daarmee de hoogste waterval ter wereld.
Voor de Venezolaanse kust liggen 72 veelal kleine, onbewoonde koraaleilanden die samen de Dependencias Federales vormen. Het grootste en bekendste is het toeristeneiland Isla Margarita dat samen met nog twee eilandjes de deelstaat Nueva Esparta vormt.
Venezuela maakt sinds 1889 aanspraak op het gebied in Guyana ten westen van de Río Essequibo, meestal aangeduid als “zona en reclamación”.
Klimaat
Venezuela ligt met zijn zuidpunt net boven de evenaar en heeft dus een tropisch klimaat met een gemiddelde temperatuur van 27°C, wat kenmerkend is voor een tropisch klimaat. Seizoenen kent Venezuela eigenlijk niet hoewel er wel gesproken wordt over invierno (winter) en verano (zomer) maar daarmee wordt alleen de regentijd en de droge tijd bedoeld. Het grootste deel van Venezuela ligt in de “tierra calente”, de hete klimaatzone. Hier schijnt bijna elke dag de zon en lopen de temperaturen op naar gemiddeld 30°C. Dit klimaat komt o.a. voor aan de kust, de Llanos, op de eilanden en in het Maracaibo-bekken. Passaatwinden zorgen ervoor dat de hitte op de eilanden en aan de kust goed te verdragen is. In de Orinoco-delta en het Amazonegebied is het door de zeer hoge luchtvochtigheid nauwelijks te harden. Deze klimaatzone reikt tot ca. 800 meter hoogte.
De “tierra templada” is een gematigde zone tussen de 800 en 2000 meter hoogte. De gemiddelde temperatuur is er bijna altijd rond de 20°C. In de Cordillera de la Costa, waar o.a. de hoofdstad Caracas ligt, heerst vooral een soort nevelklimaat. Warme lucht uit de laagvlakte of van de Caribische Zee condenseert aan de hellingen en zorgt vaak voor nevel die het klimaat wat aangenamer maakt. De koude zone, de “tierra fria” ligt tussen de 2000 en 3000 meter hoogte met temperaturen tussen de 10 en 16°C.
Boven de 3500 meter ligt de “tierra helada”, de vorst- en ijszone. Op de Andestoppen daalt de temperatuur regelmatig tot ver onder de 10°C. Eeuwige sneeuw ligt rond de 5000 meter hoogte. Het regenseizoen duurt van ongeveer half april tot begin november en er vallen dan vaak ‘s nachts korte maar hevige tropische regenbuien, waarbij grote hoeveelheden water naar beneden komen. Caracas heeft een gemiddelde jaartemperatuur van 19,6°C en een jaarlijkse neerslag van 810 mm; deze cijfers zijn voor La Guaira aan de kust ten noorden van Caracas 27,0 °C respectievelijk 490 mm en voor Ciudad Bolívar aan de Orinoco 19,6 °C respectievelijk 920 mm. In het Amazonas-gebied valt gemiddeld meer dan 2000 mm neerslag per jaar. Tijdens de Europese winter is het in Venezuela zomer en daardoor droger.
Planten en dieren
De Duitser Alexander von Humboldt (1767-1835) en de Franse plantkundige Aimé Bonpland (1773-1858) waren de eersten die de overweldigende planten- en dierenwereld van Venezuela bestudeerden. Na hen kwamen er nog velen en nog steeds is de gehele flora en fauna niet in kaart gebracht.
In gebieden met een lange droge periode (ca. 10 maanden droog) komt voornamelijk doornige struikvegetatie voor tot ongeveer vijf meter hoog met uitschieters naar tien meter. Er zijn stukken met veel open plekken tussen de struiken en cactussen, maar ook zijn er ondoordringbare doornbosschages. Typisch voor deze vegetatie zijn verschillende acasia-soorten waaronder de “cují torcido” en enkele Caesalpinaceae waaronder de “yabo” en de “dividive”. Verder groeien hier de “guamache”, een hoge boomvormende cactus en de “cardón” die tot tien meter hoog kan worden.
Op minder droge locaties (ca. 7 maanden droog) waar tweemaal zoveel neerslag valt komt het zeer droge tropische bos voor. De bomen worden hier al wat hoger o.a. de nationale boom van Venezuela, de “araguaney” (trompetboom). Andere bomen zijn de geelbloeiende “curari” en de “vera”. Deze beide typen droogtebos werden en worden nog steeds gebruikt voor het weiden van schapen en geiten die echter ook zorgen voor enorme erosie. Droge tropische bossen (ca. 4 maanden droog) komen veel voor en de jaarlijkse neerslag varieert tussen de 900 en 2600 mm. De bomen hebben een stevige stam met een laag beginnende zeer brede kroon. De bomen kunnen tot veertig meter hoog worden, met name in de westelijke Llanos. Veel voorkomend is de “carocaro” met zijn parapluvormige kroon. Langs de rivieren komen galerijbossen voor, overblijfselen van grote bosgebieden die in de loop der eeuwen platgebrand zijn.
De vochtige tropische bossen (ca. één maand droog) of tropisch regenwouden zijn altijd groen en er valt jaarlijks tussen de 1700 en 3800 mm neerslag. De bomen worden hier zeer hoog, meer dan veertig meter. Deze bomen hebben vaak een kleine kroon, nodig om veel licht op te vangen en snel te kunnen groeien. Lianen en klimplanten zoals de philodendron zijn om deze reden ook veel aanwezig in de donkere oerwouden. Op de bodem van het oerwoud groeien planten met grote bladeren zoals dwergpalmen en diefenbachia’s.
Boven de boomgrens, vanaf ca. 2800 meter, ligt de páramo. Hier groeien mossen, grassen, orchideeën en lage struiken. Op de tafelbergen komen plantensoorten voor, met name enkele vleesetende soorten, die nergens anders ter wereld voorkomen. Het Hoogland van Guayana wordt gekenmerkt door natte zomers en droge winters en is voor het grootste gedeelte met dichte wouden bedekt.
De natuur van Venezuela herbergt een onvoorstelbaar grote hoeveelheid planten en bloemen. Zo vermoedt men dat er alleen al ca. 3000 soorten orchideeën voorkomen. Van de gekweekte plantensoorten is de cacaoplant de bekendste.
In de natuurreservaten van de Caribische eilanden leven veel aalscholvers, pelikanen en fregatvogels. Ook vinden we hier roze lepelaars, flamingo’s en rode ibissen. Parque Nacional Los Roques herbergt 57 soorten koraal en talloze kleurige vissen. De zeldzame soepschildpad en de karetschildpad vinden hier nog voedsel. Allerlei zeevogels als bruine genten, roodvoetgenten, pijlstormvogels en de bijzondere roodsnavelkeerkringvogels zijn hier te zien. Behalve iguana’s, grote plantenetende hagedissen, komen er geen landdieren voor. Het enige zoogdier is de vissende vleermuis.
In het noordoosten liggen verschillende nationale parken. In het Parque Nacional Paria leeft o.a. de bijzondere Venezolaanse haaksnaveltangara en een bijzondere ottersoort die alleen hier nog voorkomt. In het Parque Nacional El Guácharos leeft een grote kolonie olievogels, nachtvogels uitgerust met sonar, net als vleermuizen. In de delta Amacuro ligt het Parque Nacional Mariusa en daar leven in de moerasbossen vele watervogels als reigers en rode ibissen. In het voedselrijke water leven o.a. piranha’s, kleine kaaimannen en zoetwaterdolfijnen. In het oerwoud leven verschillende soorten papegaaien, blauwgele ara’s, toekans, grijze kapucijnapen, pluimstaartapen en rode brulapen.
In het centrale noorden ligt het Parque Nacional El Avila en daar leven luiaards, eekhoorntjes, brulapen, evenals verschillende soorten gifslangen als de cascabel en de groefkopadder. In het Parque Nacional Guatopo in de nabijheid van de hoofdstad Caracas leven grote zoogdieren als pecarizwijn, jaguar, poema en tapir. Het eerste nationale park van Venezuela, het Parque Nacional Henri Pittier ligt hier ook. Meer dan veertig procent van de Venezolaanse vogel- en zoogdierenwereld komt hier voor. Venezuela heeft trouwens meer dan 1300 soorten vogels op haar grondgebied, meer dan Europa en Noord-Amerika samen.
In het noordwesten ligt het Parque Nacional Terepaima met een droogtevegetatie en wat hoger gelegen nevelbos. Hier komen brulapen, kapucijnapen en miereneters voor. Het Parque Nacional Sierra de Perijá is zeer moeilijk toegankelijk. Hier komt de koningsgier voor en aan zoogdieren o.a brulapen, kapucijnapen, brilberen, stekelvarkens en miereneters.
In de moerassen, kreken, meren en rivieren van de lage Llanos leven piranha’s, pijlstaartroggen, sidderalen en zoetwaterdolfijnen. Vele soorten waadvogels en moerasvogels vinden hier voldoende voedsel. Bijzondere vogels zijn de roze lepelaar, en de visetende bosooievaar en de jabiroe. In de lagere bomen leeft de hoatzin, een primitieve vogel die slecht kan vliegen. Ook de anaconda, een grote wurgslang, komt hier voor. Verder leven hier nog leguanen, ratelslangen, koraalslangen, de zeldzame reuzenmiereneter en de capibara, ’s werelds grootste knaagdier. In het Parque Nacional Aguaro-Guariquito leven bijzondere dieren als de reuzenmiereneter, het reuzengordeldier en verder ook jaguars, poema’s en ocelotten. Het national park Cinaruco-Capanaparo werd pas in 1988 opgericht. Er leven ongeveer 320 soorten vogels, vele vissoorten en ongeveer 70 soorten reptielen. Speciaal zijn de bijna uitgestorven Orinoco-krokodil en Orinoco- schildpad en de reuzenotter en reuzenarmadillo.
In de staat Bolívar ligt het Parque Nacional Canaima, een gebied ter grootte van Nederland met zijn indrukwekkende tafelbergen. De bodem is arm aan voedingsstoffen en daardoor leven er weinig grote dieren in dit gebied. Veel meer dan vogels en hagedissen zijn er niet te zien. Er leven wel jaguars, ocelotten en tapirs, maar deze zijn nauwelijks te zien. Bijzondere vogels zijn het goudhaantje, de merkwaardige witte gongvogel, tangara’s en manakins.
De deelstaat Amazonas bestaat voor 90% uit oerwoud, voor 5% uit savanne en voor 5% uit andere vegetaties. Er leven zo’n 675 soorten vogels en 60 soorten amfibieën. Verder ca. 50 soorten slangen, 190 soorten zoogdieren, 25 soorten hagedissen, 4 soorten krokodillen en 15 soorten schildpadden. Opmerkelijk is dat er zeer veel soorten dieren leven, maar dat de aantallen als gevolg van de voedselarmoede die kenmerkend voor dit gebied is, niet erg groot zijn. Zoogdieren bestaan o.a. uit 90 soorten vleermuizen, 30 soorten knaagdieren, 12 soorten apen, 12 soorten marterachtigen, 16 soorten roofdieren en luiaards, miereneters, herten, tapirs en pecaries. Sportvissers uit de hele wereld hengelen naar de pavón, een grote gestreepte baars, meervallen, payara’s en piranha’s.
Het nationale park Dinira ligt in de Andes. Kenmerkende dieren zijn hier poema, margay, miereneter, gordeldier, wateropossum en boshoen. Kenmerkende dieren van het Parque Nacional Sierra de la Culata zijn de brilbeer, rolstaartbeer, condor, groengele gaai en jaguar. Het Parque Nacional Sierra Nevada is vooral een vogelgebied met o.a. condor, snip, paramo-eend, lierstaartnachtzwaluw, langsnavelkolibri, gekuifde quetzal en de groene toekan.
Er zijn in Venezuela 30.000 soorten insecten waargenomen, waarvan de vlinders een groot deel uitmaken. Er zijn soorten met een spanwijdte tot 15 cm. Venezuela had in 1997 43 nationale parken en 22 “monumentos naturals”, bestaande uit b.v. één berg of één grot. In totaal beslaan ze ongeveer 15% van het totale landoppervlak.
In september 2003 vonden paleontologen de restanten van een uitgestorven reuzencavia, Phoberomys pattersoni genaamd, die de afmetingen had van een koe en meer dan 700 kilo moet hebben gewogen. De onderzoekers groeven in 2000 een nagenoeg compleet skelet en een gave schedel van het dier op uit de sedimenten van de Urumaco-formatie, een gebied 400 kilometer ten westen van de hoofdstad Caracas.
Brazilië (officieel: República Federativa do Brasil) is een federale republiek in Zuid-Amerika. De totale oppervlakte van het land bedraagt 8.511.965 km2. Brazilië is daarmee 240 keer zo groot als Nederland. Qua grootte is Brazilië het vijfde land van de wereld en beslaat 47% van het Zuid-Amerikaanse continent.
Brazilië grenst aan Argentinië (1224 km), Bolivia (3400 km), Colombia (1643 km), Frans-Guyana (673 km), Guyana (1119 km), Paraguay (1290 km), Peru (1560 km), Suriname (597 km), Uruguay (985 km) en Venezuela (2200 km). Met uitzondering van Chili en Ecuador grenst Brazilië dus aan alle landen van Zuid-Amerika en, met een kustlengte van 7920 km, in het oosten aan de Atlantische Oceaan.
Kaap São Roque, aan de noordoost kust van Brazilië, ligt 2977 kilometer van Afrika. Het land bezit buiten het continentale gebied geen territoria, afgezien van enkele eilandjes in de Atlantische Oceaan en enkele kusteilanden. De langste afstand over de weg bedraagt ongeveer 5600 kilometer, tussen Natal in het noordoosten en Rio Branco in het westen.
In Brazilië komen grofweg twee landschapstypen voor: de laagvlakte van het Amazonegebied en de hoogvlakte in Zuid-Brazilië. Hoewel Brazilië er bergachtig uitziet komt bijna 60% van het grondgebied niet hoger dan 300 meter boven de zeespiegel. In het algemeen is Brazilië op zijn hoogst in het oosten en wordt naar het westen toe steeds lager. Verder heeft Brazilië zo'n beetje alles: tropisch regenwoud, savannes, steppen en moerasgebieden.
De hoogvlakte bestaat voornamelijk uit afgetopte tafelbergen (chapadas) die niet hoger dan ca. 3000 meter zijn. Deze bergen bestaan uit zandsteen en hebben steile wanden waartussen rivieren stromen. Deze rivieren monden uit in de Rio de Prata die weer uitmondt in de Atlantische Oceaan. Ook de Rio Uruguay, de Rio Iguaçu, de Rio Paraguay en de Rio Paraná vloeien in de Rio de Prata samen. De Rio Uruguay ontspringt in Santa Catarina, de Rio Paraná in Goiás, de Rio Iguaçu in Paraná en de Rio Uruguay in de Mato Grosso.
 Door het snelle verval van de rivieren zitten ze vol met watervallen en stroomversnellingen. Spectaculair is de Rio Iguaçu, die bij de grens met Argentinië over een breedte van 3 kilometer naar benden stort in het dal van de Paraña, een van de drie grote rivieren van Brazilië. Deze waterval is 91 meter hoog en elke seconde vallen er 4,5 miljoen liter water per seconde over de rand. In de deelstaat Bahia ligt de Cachoeira da Fumaça, een machtige waterval van 422 meter hoog.
De Rio São Francisco (1600 kilometer) is de tweede rivier van Brazilië, die ontspringt bij de stad Belo Horizonte en Minas Gerais en 3161 kilometer verder in de Atlantische Oceaan uitmondt. Langs deze rivier liggen twee bergketens, de Sierra Mantiqueira en de Sierra do Mar die zich uitstrekt langs de hele kust. De hoogste bergen zijn hier de Itatiaya (2712 meter) en de Pico de Bandeira (2890 meter) die tussen São Paulo en Rio de Janeiro in liggen. Het dal tussen de twee Sierras heet Valo do Paraíba. In dit gebied liggen ook vrijstaande koepelvormige heuvels (pães) van kwarts of bergkristal, bijvoorbeeld het "suikerbrood" (pães de açúcar) bij Rio de Janeiro.
De kustgebergten lopen vaak tot in grote steden als Rio de Janeiro door, waardoor hele wijken ingeklemd liggen tussen steile hellingen en de Atlantische Oceaan. De Sierra Mantiqueira ligt in de deelstaten Goiás en Minas Gerais en de hoogste bergen liggen in de Montes Pirenéus en zijn ca. 2400 meter hoog. Het zeer waterrijke Pantanal-gebied ligt op de hoogvlakte tussen de Sierra Mantiqueira en het Urucum-bergmassief van Bolivia. Dit gebied, 259.000 km2 groot, stroomt halfjaarlijks over en vormt een schitterend natuurgebied.
De zuidelijke hellingen van het Hoogland van Guyana behoren tot Brazilië, o.a. de Sa. Pacaraima en de Sa. Tapirapecó.
In het westen van het land ligt het plateaulandschap van de Mato Grosso en ten oosten hiervan ligt het Hoogland van Midden-Brazilië. Dit bergland is gemiddeld tussen de 400 en 1000 meter hoog.
De Amazone-laagvlakte is een rivierengebied dat doorloopt tot het Andesgebergte in Peru en het is een zeer oud, vlak en komvormig doorgebogen gebied. In Peru stroomt de Solimoês in de Amazone en in Brazilië wordt de Amazone gevoed door de Rio Negro. Bij Manaus vloeien deze twee rivieren samen en vormen dan de eigenlijke Amazone. De enorme Amazone wordt verder nog gevoed door honderden rivieren. De zuidelijke rivieren ontspringen op de hoogvlakte, de noordelijke rivieren op de Serras das Neblinas, een gebergte in het noorden van Brazilië bij Venezuela. Hier ligt ook de hoogste berg van Brazilië, de Pico Phelps (3045 meter).
De kusten zijn weinig geleed; alleen de grote Amazonedelta vormt een aanzienlijke onderbreking. In het uiterste zuiden wordt de kust gekenmerkt door grote kustlagunes, o.a. de Lagoa dos Patos en de Lagoa Mirim. Imposante zandduinen zijn te vinden in de buurt van het noordoostelijke Natal, in de staat Rio Grande do Norte. De totale kustlengte van Brazilië bedraagt ca. 7700 km en is daarmee de langste ononderbroken kustlijn ter wereld.
Opmerkelijk zijn de vele langwerpige begroeide eilanden in de Rio Negro. Bij Barcelos ligt de Mariuá-archipel, een groep van 700 eilanden, de grootste groep riviereilanden ter wereld. De beschermde Anavilhanas-archipel (350.000 ha) bestaat uit ca. 400 eilanden die liggen in de benedenloop van de Rio Negro.

Amazonegebied

 Het Amazonegebied bezit het rijkste tropische regenwoud ter wereld en nergens zijn zoveel soorten planten en dieren te vinden. Het Amazonegebied is ongeveer 4 miljoen km2 in oppervlakte en dat is ongeveer de helft van de totale oppervlakte van Brazilië. Het gebied ligt voornamelijk in de deelstaten Amazonas, Pará, Amapá, Roirama en Acre.
Het tropisch regenwoud van de Amazone houdt natuurlijk niet op bij de grens van Brazilië, maar loopt door in Frans-Guyana, Suriname, Guyana, Bolivia, Ecuador, Peru, Colombia en Venezuela. Geschat wordt dat er in het totale Amazonegebied nog 800.000 indianen leven, waarvan 120.000 in Brazilië. De rest van de bevolking bestaat voornamelijk uit "mameluco's" of "cabloco's", mensen met indiaanse en Portugese voorouders.
De belangrijkste economische activiteiten in het Amazonegebied zijn de veeteelt, de mijnbouw en de, vaak illegale, houtproductie. Een nieuw gevaar dat het Amazonegebied bedreigt is de vondst van olie in het hart van het regenwoud. De ontsluiting en ontginning van de beschikbare voorraden geschiedt over het algemeen met behulp van buitenlandse investeerders. Door al deze economische activiteiten dreigt er een kaalslag in het Amazonegebied zie zijn weerga in de wereldgeschiedenis niet kent. Van de "longen" van de wereld is waarschijnlijk in relatief korte tijd al tussen de tien en vijftien procent verdwenen. Eind jaren tachtig verdween er per jaar 21.500 km2 regenwoud per jaar.
Milieuorganisaties, wetenschappers en indianen, de grootste slachtoffers van ongecontroleerde exploitatie en kolonisatie van het Amazonegebied, waarschuwen al vele jaren voor de catastrofale gevolgen als de ontbossing en de milieuvervuiling in dit tempo doorgaan. Ze boeken nu en dan succesjes en ook de regering van Brazilië lijkt zich steeds meer bewust te worden van de precaire situatie. In de nieuwe grondwet is een apart hoofdstuk gewijd aan de ecologie en de regering-Color heeft een nieuw departement gecreëerd, Het Instituut voor Milieu en Bescherming van Natuurlijke Rijkdommen, het IBAMA. Begin jaren negentig werd er nog "maar" 11.000 km2 regenwoud gekapt. Nog veel meer internationale druk en geld lijken echter nodig om de negatieve spiraal te onderbreken.
Iemand die zich hevig verzette tegen de ondergang van het tropische regenwoud was de voorzitter van de vakbond voor rubbertappers, Chico Mendes. Helaas werd hij te lastig en op 22 december 1988 werd hij vermoord voor zijn huis gevonden. De huurmoordenaars waren ingehuurd door een grootgrondbezitter.

Amazone-rivier

Onder de naam Marañon ontspringt de Amazone in Peru, aan de voet van de Andes. In Brazilië heet hij eerst Solimões en pas als de Rio Negro erin uitmondt wordt de rivier Amazone genoemd.
De Amazone (Rio Amazonas) is in Brazilië 3150 kilometer lang; de hele lengte van de rivier bedraagt 7025 kilometer. Alleen de Nijl in Afrika is nog langer. Grote zijrivieren zijn de Rio Negro, de Xingu, de Madeira, de Tocantins en de Tapajós. De Amazone wordt verder gevoed door ongeveer 1000 zijrivieren die ontspringen in de bergen van Colombia, Ecuador en vooral Peru en Bolivia. Op z'n breedst is de Amazone 12 kilometer. De Amazone-rivier (Rio Amazonas) is het grootste riviersysteem ter wereld en heeft de grootste zoetwatervoorraad ter wereld. De monding of estuarium van de rivier is bij de stad Belém 300 kilometer breed en bestaat uit honderden eilanden en riviertjes.
Het grootste eiland in de monding van de Amazone is Ilha de Marajó. De oppervlakte van dit eiland bedraagt bijna 50.000 km2 en is daarmee het grootste riviereiland ter wereld en groter dan menig Europees land!.
Opmerkelijk is dat er geen enkele brug over de Amazone ligt.
Klimaat
 Belangrijk voor het klimaat van Brazilië zijn het subtropisch hoge drukgebied boven de Grote Oceaan en het hogedrukgebied boven de Atlantische Oceaan. Tussen deze twee maxima ligt een equatoriaal minimum dat een groot gedeelte van het jaar boven Brazilië blijft liggen.
Op het uiterste zuiden na ligt Brazilië geheel binnen de keerkringen, zodat het klimaat over het algemeen een duidelijk tropisch karakter heeft. Toch bestaan er door de uitgestrektheid van het land grote verschillen en kan men vijf klimaten onderscheiden.
Het noorden van het land kent weinig grote verschillen in temperatuur. In het grootste deel van het noorden van het land heerst een tropisch regenwoudklimaat net vrij hoge gemiddelde temperaturen van meer dan 26°C. In een groot gedeelte van het Amazonegebied, met name in het westen en nabij de monding van de rivier, valt meer dan 2000 mm neerslag per jaar. Nabij de monding van de rivier valt de neerslag vooral tijdens de zomer, in het westen zijn er twee regentijden, een grote in februari-juni, en een kleine in oktober-januari. Tussen de regentijden in valt er ook nog regelmatig neerslag in de vorm van buien. De stad Belém is een van de steden ter wereld waar de meeste regen valt.
Zoals overal in landen rond de evenaar valt de meeste regen in de namiddag. Langs de Braziliaanse kust wordt de neerslag veelal vergroot door stuwing van de oplandige winden tegen de gebergten en ook deze neerslag valt meestal tijdens onweersbuien. Behalve in de omgeving van Recife betreft het hier weer meestal zomerregens. Dit geldt ook voor het gehele binnenland.
In het hoogland van Brazilië en in de noordelijkste staat Roraima heerst een savanneklimaat waar het 't hele jaar door overdag ca. 26°C is. In de staten Mato Grosso en Mato Grosso do Sul kan het overdag tegen de 40°C worden.
Het noordoosten is een droog en heet gebied, de sertão, en daar heerst een steppeklimaat. Er valt maar af en toe regen, soms jaren achter elkaar niet. Opmerkelijk is dat zich ongeveer elke tien jaar een ernstige droogte voordoet, die enkele keren per eeuw kan uitgroeien tot een ramp.
In Brazilië overheerst het tropisch zeeklimaat. Het hele jaar door mooie temperaturen en maar af en toe regen.
In het zuiden heerst een subtropisch klimaat en hier zijn vier jaargetijden te onderscheiden, net als in Nederland. In dit deel van het vinden we ook de grootste temperatuurverschillen. Langs de kust een mild klimaat met in de winter temperaturen die tot de 5 en 10°C kunnen teruglopen, en in het binnenland en de hogere gebieden nog lagere temperaturen. In het uiterste zuiden is zelfs sneeuwval mogelijk. De regenval is over het hele jaar verdeeld. In het zuiden kan het opeens vrij snel afkoelen (friagem) tot temperaturen van net boven het vriespunt. Dit gebeurt als er zuidpoollucht naar het noorden stroomt. Het friagemverschijnsel gaat gepaard met zeer veel neerslag, omdat de vochtige warme tropische of equatoriale lucht door de noordwaarts stromende koude polaire lucht wordt opgetild, waardoor condensatie plaatsvindt. De friagemregens duren veelal drie tot vijf dagen en het regent dan aan een stuk door.
De winden zijn in het binnenland in het algemeen zwak en veranderlijk. Aan de kust overheersen winden uit oostelijke richtingen en voeren relatief vochtige en warme lucht aan. Tussen 10° Z.Br. en de evenaar zijn de winden overheersend oostzuidoost.
Over het algemeen kan men zeggen dat de Braziliaanse winter duurt van juni tot augustus. De temperaturen blijven dan, behalve in het zuiden, vrij hoog. Het zomerseizoen duurt van december tot februari.
Planten en dieren
 Het Amazonegebied is het Mekka voor de planten- en dierenliefhebber. Ongeveer de helft van de 5 miljoen soorten planten en dieren die op de wereld bestaan, zijn te vinden in dit gebied. Daarnaast zijn er duizenden dieren- en plantensoorten die nog niet eens ontdekt zijn.
Het Amazonegebied bestaat vrijwel geheel uit tropisch regenwoud, ook wel "selva" geheten, en wordt gekarakteriseerd door een enorme soortenrijkdom. De bomen zijn bedekt met vele lianen, mossen, orchideeën, varens en epifyten of gastplanten. Epifyten zijn niet-parasiterende op bomen levende planten. Deze bomen houden het hele jaar door hun groene bladerdak. Enkele bekende boomsoorten zijn o.a. de Bertholletia die de lekkere paranoten oplevert en de rubberboom. Andere soorten zijn mirtes, een soort heester, laurier, palm, rubberboom, kapokboom, rozenboom en vijgenboom.
Fruitbomen zijn o.a. papaja, guave en pisangboom. In Amerika en Europa populaire Philodendrons groeien hier in het wild. Zeer bijzonder is de gigantische waterlelie, de "Vitória regia". Door lichtgebrek komt er relatief maar ondergroen voor. Tijdens hoogwaterperioden overstromen grote delen van het oerwoud en krijgen dan het karakter van een moerasbos of igapó. De hogere gedeelten die niet overstromen (terra firme) ontwikkelen andere vegetatievormen (caaetê). Hier komen ook hogere bomen (o.a. mahonie) tot 60 meter voor. De open grasgebieden als gevolg van het rooien van bomen door de indianen worden "campesinas" genoemd.
Het witgrijze droogtewoud (caatinga) van het noordelijke bergland bestaat uit loofafwerpende boomsoorten, palmen, acacia's, vetplanten, cactussen en doornstruiken. Bijzonder is een struik met rode vrachten waarvan de bloemen alleen 's nachts geopend zijn.
Ten zuiden hiervan bevindt zich een savannelandschap (campos) met langs de rivieren galerijwouden. Op de campos heeft gras de overhand. Rond de hoofdstad Brasília en de staten Goías en Mato Grosso do Sul komt de "cerrado" voor, een savannelandschap met een ondoordringbare wirwar van struiken en bomen. De Pantanal is qua diversiteit van flora en fauna te vergelijken met het Amazonegebied. Op de altijd vochtige gebieden komen veel soorten waterplanten voor met op de oevers en dijkjes schitterende waterhyacinten.
Het hoogland van Zuidoost-Brazilië is voor een deel begroeid met lichte wouden (araucaria's). De "matas dos pinhais" zijn dennenwouden die in het zuiden van het land voorkomen.
Het gebied van de staat Rio Grande do Sul bestaat overwegend uit subtropisch bos.
Vrijwel de gehele kust, tot Santos toe, heeft een mangrovevegetatie.
Het als cultuurland in gebruik genomen gebied beperkt zich grotendeels tot de kustzone en in het binnenland tot de staten São Paulo en Santa Catarina. De oorspronkelijke vegetatie is in de loop der tijden praktisch verdwenen.
 De dierenwereld, vooral die van het regenwoud, is van een tropische vormenrijkdom, hoewel de echt grote planteneters zoals bekend uit de Oude Wereld ontbreken. In de toppen van de bomen van het tropisch regenwoud leven meer zoogdieren, vogels en insecten dan op de grond. Brazilië staat op de eerste plaats wat betreft het aantal soorten primaten, amfibieën en planten; op de derde plaats wat betreft vogels en vierde wat betreft vlinders en reptielen.
Er leven breedneusapen, grijpstaartapen (brulapen, kapucijnapen, slingerapen, spinapen, wolapen), zowel als klauwaapjes (uilapen, springapen, penseelapen en doodshoofdapen), alle echte boombewoners.
Katachtige roofdieren zijn onder meer de jaguar, de poema en de ocelot; de wasberen zijn vertegenwoordigd door onder meer de krabbeneter, de rolstaartbeer en de neusbeer. Van de hondachtige roofdieren verdienen de boshond en de manenwolf vermelding. In het Amazonegebied treft men verder nog de reuzenotter aan die wel twee meter lang kan worden.
Grote hoefdieren zijn onder meer de tapir en het moerashert; ook leven hier de navelzwijnen. Het aantal knaagdiersoorten is groot, o.m. de agoeti, het pekarizwijn, de capibara (grootste knaagdier ter wereld; tot 45 kg) of waterzwijn, de schijnratten en de grijpstaartstekelvarkens, in het zuiden ook nog de beverrat.
Typisch Zuid-Amerikaanse soorten zijn de gordeldieren, de luiaards en de miereneters. Langs de kust, tot in de Amazone, leven zeekoeien of lamantijnen en in de rivieren zoetwaterdolfijnen, waarvan de roze variant zeer bijzonder is. Op de Braziliaanse stranden leggen nog vijf soorten zeeschildpadden jaarlijks hun eieren: de karetschildpad, de soepschildpad, de onechte karetschildpad, de lederschildpad en de gewone bastaardschildpad. De uit koraal bestaande Abrolhos-archipel is o.a. bijzonder vanwege de bultrugwalvissen die hier hun voornaamste broedgebied in het zuidwestelijke deel van de Atlantische Oceaan hebben.
Het aantal vleermuissoorten is groot. De opossums of buidelratten hebben hier een belangrijke verspreiding; hier leeft ook de wateropossum, het enige in het water levende buideldier.
De vogelwereld is zeer rijk aan soorten en individuen; daaronder zijn vele endemische geslachten. Vermeldenswaard zijn o.m. de kolibries, de ovenvogels, de vliegenvangers, de miervogels, de papegaaien en de toekans. Bijzonder is het papegaaieneiland "Ilha dos Papagaios" dat ligt in de monding van de Rio Guamá, recht tegenover Belém, en waar ca. 1300 papegaaien leven. De grootste arend ter wereld, de harpij-arend, leeft in het Amazonegebied.
Ook het aantal soorten reptielen en amfibieën is omvangrijk met onder andere anaconda's (tot 12 meter lang), boa constrictors, koraalslangen, lanspuntslangen, groefkopadders en giftige kikkers.
De rivieren zijn rijk aan meervallen, karperzalmen en cichliden en hebben waarschijnlijk de rijkste zoetwatervisfauna ter wereld.
 Hiertoe behoort o.a. de arapaima, met 3 meter lengte de grootste zoetwatervis ter wereld. Gevaarlijk zijn piranha's, sidderalen en pijlstaartroggen. Bijzonder is de "tambaqui", die noten kan kraken.
De vormen- en kleurenpracht van de insecten, met name die van de honderden soorten vlinders, is onvoorstelbaar groot. Ongeveer eenderde van de één miljoen insectensoorten die we kennen, komen in het Amazonegebied voor, o.a. parasolmieren. Uit Brazilië zijn ook zeer grote slakken bekend. De drogere savannegebieden hebben een geheel eigen fauna.
De Pantanal, een gebied ter grootte van de helft van Frankrijk in het westen van Brazilië, heeft een zeer gevarieerd dierenleven, te vergelijken met het Amazonegebied. Er komen bijvoorbeeld ca. 600 vogelsoorten voor. Indrukwekkend is de jabiru-ooievaar of tuiuiu en andere opvallende vogels zijn de magoari, een reigersoort, de zwarta bigua, de bruine bigua-tinga, de colhereiro, en de cardeal. Verder nog vele soorten ara's, parkieten, kolibries, ibissen, papegaaien, vinken, reigers, spechten, en de havik, valk, koerlan, kardinaal, waterral, ijsvogel, koekoek, doornvogel, klauwier, winterkoning, Vlaamse gaai en merel.
Langs de oevers van rivieren leven ontelbare kaaimannen (jacaré's) en ook grote slangen komen veel voor, nog meer dan in het Amazonegebied. De zwarte kaaiman wordt erg zeldzaam door de vele stropers, die achter de huid van het dier aanzitten.
In de Mata Atlântica komt de unieke "mariqui" voor, een wolspinaap, de grootste aap van zowel Noord- als Zuidamerika. Verder de bruine brulaap, de oeistiti of zijdeaapje en het gouden leeuwaapje
De grootste bedreiging voor de dierenwereld is kaalslag van het oerbos, verder ongecontroleerde jacht en dierenhandel. De natuurbescherming wint langzaam terrein, wat in veel gevallen misschien al te laat komt. Het Itatíaia nationale park in het oosten omvat o.a. een bergmassief. Momenteel wordt geëxperimenteerd met het op beschermde plaatsen uitzetten van in dierentuinen gefokte klauwaapjes of leeuwaapjes.